Thật ra, Analysis Paralysis là một trong những nguyên nhân khiến nhiều creator đau đầu khôn nguôi. Hiện tượng này có nhiều tài liệu tham khảo, báo chí, sách nước ngoài đã từng đề cập đến. Tuy nhiên, hiện nay, ở Việt Nam, chưa có một nguồn tài liệu phân tích chuyên sâu nào về hiện tượng Analysis Paralysis.

Thông thường, khi gặp một từ khóa hay điều mới lạ, bạn thường làm gì?

  1. Hỏi người quen, bạn bè
  2. Lên GG “sợt” là ra bạt ngàn thông tin
  3. Tìm hiểu sách, tài liệu liên quan trong thư viện,…

Chỉ cần thực hiện một trong ba phương án trên, ta có thể tìm thấy nguồn thông tin, kiến thức vô tận. Khi internet phát triển, quá trình toàn cầu hóa, xu hướng hội nhập khiến cho lượng thông tin cũng nhiều theo. Chúng ta có thể dễ dàng tìm kiếm vài ngàn thông tin về hiện tượng chỉ cần chiếc smartphone hoặc laptop nhỏ gọn. Ngay cả chiếc smartwatch nhỏ bé cũng có thể làm được điều đó.

Nhưng liệu nhiều có thực sự tốt?

Analysis Paralysis là gì?

Hiện tượng Analysis Paralysis có thể hiểu đơn giản là một người bị tê liệt suy nghĩ khi phải phân tích quá nhiều và mất khả năng áp dụng thực tiễn. Cũng giống như chúng ta ăn no thì phải ngừng để nghỉ, lấy sức “chiến đấu tiếp”. Não bộ cũng vậy. Khi não phải xử lý quá nhiều thông tin, nó sẽ gặp hiện tượng tê liệt.

Tê liệt ở đây không phải là dừng hoạt động hoàn toàn mà chỉ không thể suy nghĩ, phân tích thêm lượng thông tin nào nữa (giống như đang đình công vậy 🙁 ). Khi đó, chúng ta sẽ không thể tư duy, sáng tạo thêm ý tưởng tuyệt vời nào nữa.

Thông thường, khi gặp tình trạng client giục bài, cộng thêm sếp giục nghĩ ý tưởng, chúng ta phải phân tích quá nhiều, suy nghĩ cạn ý tưởng vẫn chưa giải quyết được vấn đề. Khi đó, chúng ta sẽ dễ dàng rơi vào tình trạng này.

Analysis Paralysis
Dù bí idea lắm nhưng vẫn phải nghĩ thôi 🙁

Hay càng đọc nhiều sách chuyên sâu về lĩnh vực nào đó (ví dụ là sáng tạo content) chúng ta càng mất khả năng có thể sáng tạo về nó hay áp dụng vào thực tiễn.

Hay có thể chúng ta cứ băn khoăn một vấn đề, càng nghĩ lâu càng không thể đưa ra quyết định, cách giải quyết cho vấn đề.

Những hiện tượng đó đều được gọi là Analysis Paralysis.

“Trong lúc gia tăng các lựa chọn cho phép đạt kết quả tốt nhất, con người tự làm bản thân lo lắng hơn, trở nên thiếu quyết đoán, tê liệt, không hài lòng.” – Barry Schwartz

Nên làm sao khi gặp hiện tượng Analysis Paralysis?

Có người nói não quá tải thông tin thì để nó nghỉ ngơi, thư giãn, sao bắt làm việc tiếp được. Tuy nhiên, không phải lúc nào muốn nghỉ cũng nghỉ được khi deadline đang cận kề chỉ trong vài tíc tắc. Không chỉ riêng ai, chậm deadline là điều vô cùng đáng sợ, không chỉ ảnh hưởng riêng bạn mà còn ảnh hưởng cả client lẫn người trả tiền cho bạn, người làm cùng bạn nữa.

Vậy làm sao mới được đây?

Trước tiên, ngừng hỏi tại sao đã

Câu hỏi tại sao thường được khuyến khích khi tìm hiểu mọi vấn đề. Tại sao ông A cao hơn ông B hai cái đầu? Tại sao các cha mẹ châu Á quan niệm dùng dầu gió chữa tất cả bệnh? Tại sao brand đối thủ lại lựa chọn KOL này? Hoặc tại sao cái hiện tượng này nó kì cục ghê?

Tuy nhiên, khi não bạn muốn đình công thì câu hỏi này chỉ càng khiến bạn tiến thẳng vào ngõ cụt không lối thoát. Hãy sử dụng những câu hỏi “cái gì”, “làm thế nào” sẽ kích thích sự sáng tạo, mở ra lối đi mới hơn là câu hỏi “tại sao”.

Đổi loại câu hỏi sẽ là giải pháp thú vị hơn đó

Cầu toàn liệu có toàn rầu?

Thực tế, cầu toàn thường hại bất cập lợi trong một số trường hợp cụ thể như khi bạn gặp hiện tượng này. Sự cầu toàn sẽ thôi thúc bạn tìm kiếm thêm nhiều thông tin hơn. Nỗi lo sai sót, nỗi lo thất bại tạo ra áp lực khiến bạn bối rối và lo lắng.

Trong buổi brainstorm, mọi người thường có xu hướng tìm ý tưởng trên mạng và các nguồn tham khảo. Họ càng tìm, càng phân tích thì lại càng tốn thời gian, khiến một lúc lâu sau họ mới thực sự “làm việc”. Vì quá cầu toàn nên càng nghiên cứu khiến họ không tập trung vào quá trình sáng tạo ý tưởng mới.

Nghĩ nhanh có hơn nghĩ lâu?

Analysis Paralysis
Càng nghĩ lâu thì quyết định càng kém chính xác hơn

Hơn chứ (trong một số trường hợp). Đừng bao giờ để bản thân quá mải mê trong suy nghĩ mà hãy đặt khoảng thời gian cố định. Có thể là 10 phút, 30 phút, 1 tiếng… Đừng suy nghĩ một vấn đề quá một tiếng vì nó khiến bạn cảm thấy uể oải và mệt mỏi. Hãy chia thời gian hợp lí và có thời gian nghỉ ngơi khoa học. Bạn còn nhiều cơ hội để nghĩ nó vào ngày mai mà (tuy nhiên đừng quên nó vào ngày mai nhé).

Vẽ, vẽ, vẽ

Việc tiếp thu lượng thông tin lớn khiến chúng ta quá tải và không thể hình dung được hình ảnh của nó như nào. Khi đó, bạn cần bút và giấy để vẽ chúng ra.

Những người nghĩ nhanh và liên tục trong khoảng thời gian dài đến mức họ không nhớ mình đang nghĩ vấn đề gì đã chuyển sang vấn đề khác thường gặp hiện tượng Analysis Paralysis. Việc vẽ lại ý tưởng sẽ giúp làm chậm quá trình suy nghĩ lại, hạn chế phân tích quá mức.

Sáng tạo mà chỉ những dòng chữ khô khan trên giấy thì chẳng tuyệt vời tẹo nào, đúng không?

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here